ΕΞΑΓΓΕΛΟΣ

Δημήτρης Δρίζος Τα Μερομήνια, η παραδοσιακή λαϊκή μέθοδος πρόβλεψης του καιρού, επιστρέφουν στο προσκήνιο ενόψει του καλοκαιριού. Πολλοί στρέφονται σε αυτή τη μέθοδο για να αποκτήσουν μια πρώτη εικόνα σχετικά με τις καιρικές συνθήκες που αναμένονται για να προγραμματίσουν τις διακοπές τους. Τον Μάιο και τον Ιούνιο αναμένεται μια σχετικά ομαλή μετάβαση προς το καλοκαίρι, με θερμοκρασίες που κινούνται σε φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα και περιορισμένα

Στα Ανθεστήρια της Ελλάδας «ανασταινόταν» ο… σκοτωμένος Ευάνθης θεός, επίθετο του Διόνυσου, που από το χυμένο αίμα του φύτρωσε, σύμφωνα με το μύθο, η άμπελος Δρώμενο της Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα κατά τα νεότερα χρόνια ήταν η ανάσταση του Μαγιόπουλου. Ένας έφηβος εμιμείτο στα ξέφωτα του δάσους τον πεθαμένο, τάχατες, Διόνυσο. Κοπέλες τον στόλιζαν με άνθη και του τραγουδούσαν τον «κομμό, το θρήνο και τον οδυρμό, μέχρι που να «αναστηθεί» και μαζί με αυτόν

Στις μέρες μας έχουμε καθιερώσει στεφάνια από λουλούδια του αγρού ή των κήπων, τα οποία τοποθετούμε για μερικές μέρες στην κύρια είσοδο των σπιτιών μας. Δύσκολα μπορεί πια να ανιχνευτεί συμβολισμός στο σύγχρονο μαγιάτικο στεφάνι. Για τους περισσότερους δεν αποτελεί ίσως τίποτα περισσότερο από μια όμορφη σύνθεση λουλουδιών, χωρίς να παραπέμπει σε συσχετισμούς, σύμφωνα με τους οποίους «χαρίζει» στους ενοίκους ενός

  Κυριακή του Θωμά: Η πρώτη Κυριακή μετά το Πάσχα ονομάζεται Κυριακή του Θωμά, του μαθητή του Κυρίου που φάνηκε δύσπιστος στο θαύμα της Ανάστασης και, για να πιστέψει, ζήτησε απτές αποδείξεις και χειροπιαστά τεκμήρια. Σύμφωνα με το Ευαγγέλιο της ημέρας (Κυριακή του Θωμά-κατά Ιωάννην κ’ 19-31), ο απόστολος Θωμάς, ο οποίος στην ελληνική ονομαζόταν Δίδυμος, απουσίαζε όταν ο αναστημένος Ιησούς επισκέφθηκε τους μαθητές του και τους μετέδωσε το

 Οι γιαγιάδες είναι σοφές! Είχαν πάντα μια λύση για όλα, χωρίς να τρέχουν κάθε λίγο σε φαρμακεία, καλλυντικάδικα και σουπερμάρκετ. Εφτιαχναν μόνες τους τα καλύτερα γιατροσόφια, τις πιο αποτελεσματικές κρέμες περιποίησης, είχαν σπίτι λαμπερό και μυρωδάτο και μαγείρευαν εξαιρετικά! Μια περιήγηση στον ιστό θα σας πείσει ότι αυτά που μετέδιδαν προφορικά από γενιά σε γενιά, συνεχίζουν να αναπαράγονται και να μας βοηθούν όταν τα...

Τό Μεγάλο Σάββατο οί Φαρασιώτες θέλοντας νά προαναγγείλουν τήν Ανάσταση τού Κυρίου, έβγαζαν τά μαύρα καί τά αντικαθιστούσαν μέ τό χρώμα τής χαράς, τό κόκκινο. Στίς εξώπορτες κρεμούσαν κόκκινες κορδέλες καί στεφάνια φτιαγμένα από κόκκινα λουλούδια. Σέ κάθε σπίτι, ακόμη καί στό πιό φτωχικό, τό πανεράκι μέ τά κόκκινα αυγά έπαιρνε τή θέση του στό

Η Μεγάλη Παρασκευή θεωρείται η πιο ιερή και πένθιμη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας, καθώς είναι αφιερωμένη στη Σταύρωση και τα Πάθη του Ιησού Χριστού. Για τον λόγο αυτό, οι παλαιότεροι ακολουθούσαν αυστηρούς κανόνες, αποφεύγοντας συγκεκριμένες πράξεις που θεωρούνταν ασέβεια. Αν και σήμερα πολλά από αυτά έχουν χαλαρώσει, αρκετοί συνεχίζουν να τα τηρούν, διατηρώντας ζωντανή την παράδοση. Τα 7 πράγματα που «απαγορεύονται»

Μεγάλη Παρασκευή σήμερα (10/4) και η Εκκλησία θυμάται τα Άγια Πάθη.  Το πρωί γίνεται ο στολισμός του Επιταφίου στις εκκλησίες. Αρχικά ψάλλονται οι Μεγάλες Ώρες, που περιέχουν ψαλμούς, τροπάρια, Αποστόλους, Ευαγγέλια και Ευχές. Στη συνέχεια ψάλλεται ο Εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής και γίνεται η Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου. Ακολούθως, τοποθετείται στο Ιερό Κουβούκλιο ένα ύφασμα, πάνω στο οποίο έχει κεντηθεί ή ζωγραφιστεί ο Κύριος, νεκρός. Το ύφασμα αυτό λέγεται Επιτάφιος. Το βράδυ της ίδιας ημέρας

Κάθε χρόνο την 1η Απριλίου αναβιώνει το έθιμο με τα αθώα ψέματα. Πρόκειται για μία παιγνιώδη συνήθεια των ανθρώπων, με παγκόσμια διάσταση. Το έθιμο έλκει την καταγωγή του από τη Δύση και οι ρίζες του ανιχνεύονται στους αρχαίους Κέλτες, οι οποίοι συνήθισαν την Πρωταπριλιά που καλυτέρευε ο καιρός να βγαίνουν για ψάρεμα. Τις περισσότερες φορές γύριζαν με άδεια χέρια, αλλά οι ψεύτικες ιστορίες τους για μεγάλα ψάρια έδιναν κι έπαιρναν. Τον Μεσαίωνα, οι Γάλλοι γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά την 1η Απριλίου, λόγω του Πάσχα. Το 1560 ή το 1564 ο βασιλιάς Κάρολος Θ’ μετέθεσε την αρχή του έτους από την 1η Απριλίου στην

Από την αυγή της ιστορίας, ο άνθρωπος έχει ιδιαίτερες σχέσεις με τα πουλιά, πολλά από τα οποία επιβιώνουν μέχρι σήμερα. Άλλα όμως έχουν εξαφανιστεί και άλλα κοντεύουν να εξαφανιστούν εξαιτίας των δραστηριοτήτων του ολοένα αυξανόμενου πληθυσμού. Από τα παλιά χρόνια ο άνθρωπος σκότωνε τα πουλιά για την τροφή του, έπαιρνε τα αυγά τους, τα εξημέρωνε μαγεμένος από την ομορφιά και το κελάηδημα τους, ενώ παράλληλα τους απέδιδε μαγικές ικανότητες, τα χρησιμοποιούσε ως θρησκευτικά σύμβολα κ.ά. Ένα από αυτά τα πουλιά, που όταν

 Κάθε 1η Μαρτίου, μικροί και μεγάλοι φορούν στον καρπό τους ένα απλό ασπροκόκκινο βραχιολάκι, τον γνωστό «Μάρτη». Πρόκειται για ένα από τα πιο διαδεδομένα λαϊκά έθιμα της άνοιξης, που συνδυάζει συμβολισμό, παράδοση και παιδικές αναμνήσεις. Σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία, ο «Μάρτης» λειτουργεί ως φυλαχτό. Η βασική του αποστολή είναι να προστατεύει από τον πρώτο δυνατό ήλιο της άνοιξης, ώστε να μη «καεί» το δέρμα τους. Παράλληλα, πιστεύεται ότι

 Όλα τα έθιμα για τα Ελληνικά κούλουμα, από το Νίκο Παπαδογιάννη Αγαπητοί αναγνώστες, καλημέρα σας. Είμαι ο Νίκος Παπαδογιάννης και …λείπω εις τας εξοχάς και στα καρναβάλια, μαζί με τους υπόλοιπους συναδέλφους από το Documento και το Κουτί της Πανδώρας. Θα μας επιτρέψετε, σήμερα, να πάρουμε μία ανάσα από τον καθημερινό αγώνα, ώστε να μπούμε ορεξάτοι και ξεκούραστοι στην τελική ευθεία προς τις εκλογές (9 Απριλίου, για να μη ψάχνετε). Εκεί είναι που θα γίνει

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες παίζεται το ίδιο έργο. Τα ίδια άρθρα, οι ίδιες ανακοινώσεις, οι ίδιες “ανησυχίες”. Για την Τσικνοπέμπτη. Για το τι τρώνε τα παιδιά. Για το αν μυρίζει κρέας. Για το αν «ταιριάζει» στο σχολείο. Για το αν «προάγει λάθος μηνύματα». Και κάπου εκεί εμφανίζεται πάντα ο ίδιος πρωταγωνιστής. Ο ηθικά ανώτερος, συνήθως vegan, αυτονόητα φιλόζωος, μόνιμα ενοχλημένος από οτιδήποτε θυμίζει παράδοση που δεν πέρασε από φίλτρο ακτιβισμού. Ξαφνικά, η Τσικνοπέμπτη βαφτίζεται πρόβλημα. Όχι επειδή απειλεί την υγεία ή την ασφάλεια. Αλλά

Ένα έθιμο που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από την ανατολική Θράκη και που αναβιώνει κάθε χρόνο ανήμερα της εορτής του Αγίου Αθανασίου. Εκατό χρόνια ιστορίας συμπληρώνει φέτος (2023) το «κουρμπάνι», μια παραδοσιακή γιορτή, ένα έθιμο, που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από την ανατολική Θράκη και που αναβιώνει κάθε χρόνο στο Καλαμπάκι της Δράμας, ανήμερα της εορτής του Αγίου Αθανασίου, σε μια προσπάθεια των νεότερων να κρατηθούν ζωντανές οι

 Την παραμονή και ανήμερα των Θεοφανίων γίνεται στην Πιάτσα Ναβόνα της Ρώμης ένα πανηγύρι, που θυμίζει πολύ τα αντίστοιχα δικά μας. Είναι το επίκεντρο της γιορτής της Μπεφάνα, όπου κυριαρχούν οι μεταμφιέσεις και οι πάγκοι των μικροπωλητών με παιγνίδια, ζαχαρωτά και γλυκά. Σύμφωνα με την ιταλική παράδοση, η Μπεφάνα (η λέξη προέρχεται από την ελληνική Επιφάνεια) είναι μία κακάσχημη γριά, που τριγυρίζει πάνω σ’ ένα σκουπόξυλο και μοιράζει δώρα στα παιδιά για να επανορθώσει ένα λάθος της. Ο μύθος λέει ότι τη νύχτα που

Η εορτή των Θεοφανείων, στις 6 Ιανουαρίου, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημέρες της Ορθοδοξίας.  Σε όλη τη χώρα τελείται ο Αγιασμός των Υδάτων, με τον ιερέα να ρίχνει τον σταυρό στη θάλασσα, σε ποτάμια ή λίμνες και πιστούς να βουτούν για να τον ανασύρουν. Ωστόσο, πέρα από το γνωστό έθιμο, πολλές περιοχές της Ελλάδας διατηρούν μοναδικές τοπικές παραδόσεις, που δίνουν ξεχωριστό χρώμα στη γιορτή. «Γυαλιά – Γυαλιά» στην Ερμιόνη

 Τα παλληκάρια ή φωτοπάπουδα ή φωτοκόλυβα ή ψαροκόλυβα, είναι ένα πιάτο που περιέχει όσα όσπρια έχουμε στο σπίτι καθώς επίσης και σιτάρι και καλαμπόκι, έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα και είναι υψηλής θρεπτικής αξίας! Την παραμονή των Θεοφανείων σε πολλά χωριά της Ανατολικής Κρήτης συνηθίζουν να φτιάχνουν παλληκάρια ή φωτοκόλυβα. Απο το dogma Τα φωτοκόλυβα είναι συνήθως

 Οι εορτές του Δωδεκαημέρου των Χριστουγέννων αντικατέστησαν πιθανότατα αρχαιοελληνικές ή ρωμαϊκές γιορτές, συνδεδεμένες με τις χειμερινές τροπές του ήλιου Ετσι, οι χριστιανικές γιορτές (Γέννηση του Χριστού, Αγίου Βασιλείου, Θεοφάνια) έχουν διατηρήσει λαϊκές συνήθειες και έθιμα που αποσκοπούσαν στον εξευμενισμό δαιμονικών όντων και στην ευετηρία. Από το dogma Ένα από τα κύρια έθιμα των ημερών αυτών, ήταν και εξακολουθούν να είναι οι αγερμοί ή αλλιώς στις ημέρες μας τα κάλαντα, οι μεταμφιέσεις, οι προληπτικές ενέργειες για την καλοχρονιά κ.ά. Το μάντεμα

Ο Ιωσήφ Στάλιν προσπαθούσε να συγκρατεί τον Ενβέρ Χότζα στον πόλεμο που είχε εξαπολύσει κατά της Εκκλησίας και του θρησκευτικού αισθήματος με την άνοδό του στην εξουσία το 1944.  Σε μία συνάντησή τους στη Μόσχα, ο Στάλιν του συνέστησε: «Μην παίρνεις μέτρα. Η θρησκεία έχει βαθιές ρίζες στη συνείδηση και την ψυχολογία του λαού, θα έχεις προβλήματα». Στο βιβλίο του «Με τον Στάλιν», ο Αλβανός δικτάτορας θυμάται: «Έχεις πολλούς Χριστιανούς; με ρώτησε ο Στάλιν. Να μη φοβάσαι τους

Ο πατέρας κι η μητέρα ντύθηκαν, στολίστηκαν, φτιάχτηκαν, φόρεσαν τα καλά τους.  Στο τέλος παρφουμαρίστηκαν με <<ακριβά αρώματα εκ Γαλλίας>>.Τα πουλούσε ο μπακάλης της γειτονιάς, με μία δραχμή το δράμι. Μπουκαλάκι με χύμα άρωμα λεμόνι με το όνομα <<ΜΥΡΤΩ>>! Τότε μοσχοβολούσαν και τα ονόματα ακόμα, όχι μόνο τα αρώματα… Κατά την διαδικασία του ξυρίσματος του πατέρα και πριν αυτός ντυθεί,ετοιμαστεί και βάλει εκείνη την φτηνή αντρική κολώνια άφτερ σέιβ στα ακριβά και πολύτιμα μάγουλά του, μας άφηνε και