Η αλήθεια για το Βυζάντιο: Ένα σύστημα με μηδενική ανεργία και ελεγχόμενες τιμές

Πολλές φορές στο παρελθόν το Ορθόδοξο Βυζάντιο έχει κατηγορηθεί από δυτικούς μελετητές για υπερβολικό κρατικό παρεμβατισμό στην αγορά. Ωστόσο, μια βαθύτερη ματιά στην οικονομική οργάνωση της Ρωμανίας αποκαλύπτει ένα σύστημα που, σε αντίθεση με τον σύγχρονο καπιταλισμό, είχε ως επίκεντρο την προστασία του καταναλωτή και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Ο παρεμβατισμός ως βυζαντινό ιδεώδες

Όπως σημειώνει ο κορυφαίος βυζαντινολόγος του 20ού αιώνα, Στίβεν Ράνσιμαν, ο παρεμβατισμός αποτελούσε το θεμέλιο της βυζαντινής οικονομίας. Το κράτος δεν άφηνε την αγορά ανεξέλεγκτη, αλλά παρενέβαινε δυναμικά για να αποτρέψει τη συσσώρευση τεράστιου πλούτου και την εκμετάλλευση των αδυνάτων.

Το σύστημα στηριζόταν στις ισχυρές συντεχνίες. Κάθε κλάδος είχε τη δική του συντεχνία, η οποία αγόραζε συλλογικά τις πρώτες ύλες και τις μοίραζε στα μέλη της. Οι ώρες εργασίας, οι μισθοί των

εργατών, αλλά και το τελικό κέρδος ήταν αυστηρά καθορισμένα από το γραφείο του Επάρχου της Πόλης.

Μηδενική ανεργία και σταθερές τιμές

Το βυζαντινό οικονομικό μοντέλο είχε εξασφαλίσει συνθήκες που σήμερα μοιάζουν αδιανόητες για τον καπιταλιστικό κόσμο. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές:

• Απουσία ανεργίας: Η ανεργία ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη, ενώ οι απολύσεις εργατών γίνονταν μόνο κάτω από εξαιρετικά δύσκολες προϋποθέσεις.
• Σταθερότητα νομίσματος: Για περισσότερους από έξι αιώνες, από τον Κωνσταντίνο Α΄ έως τον Νικηφόρο Βοτανειάτη, το βυζαντινό νόμισμα διατήρησε αμείωτη την αξία του.
• Έλεγχος στα τρόφιμα: Οι αρτοποιοί και οι κρεοπώλες βρίσκονταν υπό αυστηρή επίβλεψη, ενώ οι τιμές των βασικών αγαθών κρατιούνταν με τη βία χαμηλά, ακόμη και σε περιόδους λιμού.

Σχετικό Άρθρο:

Διαβάστε επίσης: Γυναίκες πολεμίστριες στην αρχαιότητα: Οι νέες ανακαλύψεις DNA που δικαιώνουν τον μύθο των Αμαζόνων

Η Ορθοδοξία ενάντια στην πλεονεξία

Το φιλάνθρωπο πνεύμα της Ορθοδοξίας διαμόρφωσε έναν πολιτισμό που κατάκρινε αυστηρά τον τοκισμό και την κερδοσκοπία. Όσο η Αυτοκρατορία παρέμενε ισχυρή, στηριζόταν στους ελεύθερους γεωργούς, οι οποίοι αποτελούσαν και τον κορμό του στρατού της. Οι νομοθεσίες των Ισαύρων και των Μακεδόνων αυτοκρατόρων εμπόδιζαν συστηματικά τους «Δυνατούς» (τους μεγαλογαιοκτήμονες) να απορροφήσουν τη γη των μικροκαλλιεργητών.

Η εμφάνιση του φεουδαλισμού προς το τέλος της αυτοκρατορίας ήταν αποτέλεσμα των δυτικών επιδράσεων και όχι της εγχώριας παράδοσης. Ακόμα και κατά την Τουρκοκρατία, η ρωμέικη οικονομική οργάνωση συνεχίστηκε μέσα από το σύστημα των κοινοτήτων και των συντροφιών (όπως στα Αμπελάκια), αποδεικνύοντας ότι ο ορθόδοξος πολιτισμός αναζητούσε πάντα μια δίκαιη ισορροπία μακριά από την απληστία του κεφαλαίου.

Με πληροφορίες από: romioitispolis