Μεταθανάτια Χρωματική Ψευδαίσθηση: Το φαινόμενο που μπερδεύει την Ιατροδικαστική
Η εξιχνίαση ενός εγκλήματος βασίζεται συχνά σε λεπτομέρειες που ξεφεύγουν από το ανθρώπινο μάτι. Ωστόσο, υπάρχουν φορές που η ίδια η φύση στήνει μια ιδιότυπη παγίδα στους ερευνητές. Το φαινόμενο της «Μεταθανάτιας Χρωματικής Ψευδαίσθησης» (διεθνώς γνωστό ως Hypostatic Staining) αποτελεί ένα από τα πιο συναρπαστικά και ταυτόχρονα επικίνδυνα κεφάλαια της ιατροδικαστικής επιστήμης. Πρόκειται για μια φυσική διαδικασία που μπορεί εύκολα να παρερμηνευθεί ως ένδειξη άγριας κακοποίησης, οδηγώντας τις αστυνομικές έρευνες σε εντελώς λάθος κατεύθυνση.
Όταν η καρδιά σταματά να χτυπά, το σώμα παύει να λειτουργεί ως ένας ενιαίος, ζωντανός οργανισμός και παραδίδεται στους νόμους της φυσικής και της βαρύτητας. Αυτή η μετάβαση συνοδεύεται από
χρωματικές αλλαγές στο δέρμα, οι οποίες αν δεν αναλυθούν σωστά από έναν έμπειρο ιατροδικαστή, μπορούν να μετατρέψουν έναν απόλυτα φυσιολογικό θάνατο σε ένα υποτιθέμενο σκηνικό εγκλήματος.Τι Είναι η Μεταθανάτια Υπόσταση (Hypostasis)
Στην ιατρική επιστήμη, το φαινόμενο αυτό ονομάζεται επίσημα μεταθανάτια υπόσταση ή livor mortis. Όσο είμαστε ζωντανοί, η καρδιά λειτουργεί ως αντλία που κυκλοφορεί ασταμάτητα το αίμα σε κάθε άκρη του σώματος, νικώντας τη βαρύτητα. Μόλις η αντλία σταματήσει, το αίμα που βρίσκεται μέσα στα αγγεία αρχίζει να «κάθεται» και να συγκεντρώνεται στα χαμηλότερα σημεία του σώματος, ανάλογα με τη στάση στην οποία βρίσκεται η σορός.
Αυτή η καθίζηση του αίματος προκαλεί τη δημιουργία έντονων κηλίδων με χρώμα που ποικίλλει από βαθύ κόκκινο και μοβ, μέχρι κυανό ή ακόμα και πράσινο. Οι κηλίδες αυτές αρχίζουν να γίνονται ορατές περίπου 20 λεπτά έως 2 ώρες μετά τον θάνατο και σταθεροποιούνται πλήρως μετά το πέρασμα 8 έως 12 ωρών, δημιουργώντας ένα μόνιμο αποτύπωμα στο δέρμα.
Η Ψευδαίσθηση του Ξυλοδαρμού και οι Μώλωπες
Το μεγάλο πρόβλημα με τη μεταθανάτια χρωματική ψευδαίσθηση είναι η εξωτερική της εμφάνιση. Για έναν ανεκπαίδευτο παρατηρητή –ακόμα και για αστυνομικούς της πρώτης γραμμής– αυτές οι έντονες μοβ και μπλε κηλίδες στο δέρμα μοιάζουν απόλυτα με σοβαρούς μώλωπες (εκχυμώσεις) που προήλθαν από άγριο ξυλοδαρμό ή πάλη πριν από τον θάνατο.
Αν για παράδειγμα ένας άνθρωπος φύγει από τη ζωή από παθολογικά αίτια (π.χ. ανακοπή) ενώ κοιμάται ανάσκελα, το αίμα θα συγκεντρωθεί στην πλάτη, στους γλουτούς και στον αυχένα του. Αν βρεθεί μπρούμυτα, το πρόσωπο και το στήθος του θα αποκτήσουν μια τρομακτική, μελανή όψη. Η ομοιότητα των υποστάσεων με τα τραύματα είναι τόσο μεγάλη, που έχει καταγραφεί επανειλημμένα στην ιστορία η έναρξη ανθρωποκτονιών για περιπτώσεις που τελικά αφορούσαν καθαρά φυσιολογικά αίτια.
Πώς οι Ιατροδικαστές Ξεκλειδώνουν την Αλήθεια
Διαβάστε επίσης: Αναδρομές σε προηγούμενες ζωές: Τι λέει η επιστήμη και η ψυχιατρική
Για να διαλύσουν τη χρωματική ψευδαίσθηση και να βρουν την αλήθεια, οι ιατροδικαστές χρησιμοποιούν μια πολύ συγκεκριμένη και απλή τεχνική κατά τη διάρκεια της νεκροψίας. Πιέζουν σταθερά την περιοχή με το δάχτυλό τους. Αν το σώμα βρίσκεται στα πρώτα στάδια μετά τον θάνατο, το δέρμα στο σημείο της πίεσης θα «ασπρίσει» προσωρινά, καθώς το αίμα μετακινείται μέσα στα αγγεία. Αν όμως πρόκειται για πραγματικό μώλωπα, το χρώμα δεν αλλάζει, επειδή το αίμα έχει ήδη διαφύγει έξω από τα κατεστραμμένα αγγεία και έχει ποτίσει τους ιστούς.
Σε πιο προχωρημένα στάδια, όπου το αίμα έχει πλέον σταθεροποιηθεί (fixed hypostasis), ο ιατροδικαστής πραγματοποιεί μια μικρή τομή στο σημείο. Αν το αίμα ξεπλένεται εύκολα με νερό, τότε πρόκειται για την οφθαλμαπάτη της υπόστασης. Αν το αίμα παραμένει θρομβωμένο και ενσωματωμένο στους ιστούς, τότε ο άνθρωπος είχε υποστεί πραγματικό τραυματισμό όσο ήταν εν ζωή.
Το Χρώμα που «Μαρτυρά» το Όπλο του Εγκλήματος
Παρά τις παγίδες που στήνει, η μεταθανάτια χρωματική ψευδαίσθηση μπορεί να μετατραπεί στον καλύτερο σύμμαχο της δικαιοσύνης, καθώς το ακριβές χρώμα των κηλίδων αποκαλύπτει συχνά την αιτία θανάτου πριν καν ξεκινήσει η νεκροτομή. Το φυσιολογικό χρώμα είναι το πορφυρό ή μοβ, όμως υπάρχουν εξαιρέσεις που «μιλούν» από μόνες τους.
Αν οι κηλίδες έχουν ένα έντονο, ζωντανό κερασί ή ροζ χρώμα, αυτό αποτελεί άμεση ένδειξη δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα ή κυάνιο. Αντίθετα, αν οι υποστάσεις έχουν μια χαρακτηριστική σοκολατί ή καφέ απόχρωση, ο ιατροδικαστής στρέφει αμέσως τις έρευνές του προς τη δηλητηρίαση από νιτρώδη άλατα ή συγκεκριμένα φάρμακα. Με αυτόν τον τρόπο, η ψευδαίσθηση δίνει τη θέση της σε πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα.
Η Ανατροπή: Όταν το Σώμα Μετακινείται Μεταθανάτια
Η πιο κρίσιμη προσφορά του φαινομένου *Hypostatic Staining* στην εξιχνίαση εγκλημάτων είναι η ικανότητά του να αποκαλύπτει αν η σορός έχει μετακινηθεί από τον δράστη. Επειδή οι κηλίδες χρειάζονται αρκετές ώρες για να σταθεροποιηθούν πλήρως στη χαμηλότερη πλευρά του σώματος, λειτουργούν σαν ένα εσωτερικό «αλφάδι» του οργανισμού.
Αν ένας άνθρωπος δολοφονηθεί και αφεθεί σε καθιστή στάση για 10 ώρες, οι υποστάσεις θα σταθεροποιηθούν στα πόδια και στα κάτω άκρα. Αν ο δράστης μεταφέρει αργότερα το σώμα και το πετάξει σε ένα ποτάμι ή σε μια ερημική τοποθεσία σε οριζόντια στάση, ο ιατροδικαστής θα εντοπίσει αμέσως την αναντιστοιχία. Η παρουσία μοβ κηλίδων σε σημεία που δεν δικαιολογούνται από την τελική στάση του σώματος αποδεικνύει ακαριαία ότι η σκηνή του εγκλήματος είναι σκηνοθετημένη, καταρρίπτοντας κάθε άλλοθι.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου