Η Αληθινή Πριγκιπέσσα Ιζαμπώ: Η Γυναίκα πίσω από τον Μύθο του Μοριά

Η Πριγκιπέσσα Ιζαμπώ: Η Αληθινή Ιστορία της Θρυλικής Γυναίκας που Κυβέρνησε τον Φράγκικο Μοριά

Η πριγκίπισσα Ισαβέλλα Βιλλεαρδουίνου, ευρύτερα γνωστή στο ελληνικό κοινό από το εμβληματικό ιστορικό μυθιστόρημα του Άγγελου Τερζάκη ως «Πριγκιπέσσα Ιζαμπώ», υπήρξε μία από τις πιο δυναμικές και πολυτάραχες γυναικείες φιγούρες του ελληνικού Μεσαίωνα. Το Ksipnistere.com αναφέρεται στη ζωή της, ωστόσο η αληθινή της ιστορία κρύβει βαθιές πολιτικές ίντριγκες, πολέμους και μια τραγική μοίρα που ξεπερνά τα όρια της λογοτεχνίας.

Γεννημένη γύρω στο 1260 στο Κάστρο της Καλαμάτας, η Ιζαμπώ ήταν η πρωτότοκη κόρη του Γουλιέλμου Β' Βιλλεαρδουίνου και της βυζαντινής πριγκίπισσας Άννας Κομνηνής Δούκαινας. Από την παιδική της ηλικία, η ζωή της μετατράπηκε σε ένα πολιτικό πιόνι στη σκακιέρα των Φράγκων και των Ανδεγαυών, σφραγίζοντας το μέλλον του Πριγκιπάτου της

Αχαΐας.

Η Συνθήκη του Βιτερμπό και η Παιδική Ηλικία στη Νάπολη

Μια οκτάχρονη πολιτική όμηρος στην αυλή των Ανδεγαυών

Το 1267, μετά την καταστροφική ήττα των Φράκων στη μάχη της Πελαγονίας, ο πατέρας της αναγκάστηκε να υπογράψει τη Συνθήκη του Βιτερμπό. Η συνθήκη αυτή όριζε ότι η Ισαβέλλα, σε ηλικία μόλις οκτώ ετών, έπρεπε να αρραβωνιαστεί τον Φίλιππο, γιο του πανίσχυρου βασιλιά Καρόλου Α' του Ανδεγαυού. Η μικρή πριγκίπισσα αποχωρίστηκε την Πελοπόννησο και στάλθηκε στη Νάπολη ως πολιτική όμηρος, προκειμένου να εξασφαλιστεί η πίστη των Βιλλεαρδουίνων.

Ο γάμος τελέστηκε το 1271, όταν η Ιζαμπώ ήταν 11 ετών. Η μοίρα της όμως ήταν σκληρή, καθώς ο φιλάσθενος σύζυγός της πέθανε το 1277, αφήνοντάς την χήρα σε ηλικία μόλις 14 ετών, χωρίς να έχει προλάβει να δει ξανά την πατρίδα της. Με τον θάνατο του πατέρα της το 1278, το Πριγκιπάτο της Αχαΐας πέρασε στον πεθερό της, Κάρολο, και η Ιζαμπώ παρέμεινε εγκλωβισμένη στην Ιταλία, στερούμενη τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Τα Ασημένια Νομίσματα της Γλαρέντζας (Clarentia)

Μία από τις ελάχιστες γυναίκες του Μεσαίωνα με δικό τους νόμισμα

Η αποκατάσταση της Ισαβέλλας στον θρόνο της Αχαΐας έγινε το 1289, όταν ο Κάρολος Β' της επέτρεψε να παντρευτεί τον Φλωρέντιο του Αινώ και τους παρέδωσε τη διοίκηση του Μοριά. Μετά τον θάνατο του Φλωρεντίου το 1297, η Ιζαμπώ έγραψε ιστορία, καθώς άσκησε τη διακυβέρνηση suo jure (στο δικό της όνομα) και έγινε μία από τις ελάχιστες γυναίκες της μεσαιωνικής Ευρώπης που έκοψαν δικό τους νόμισμα.

Στο ακμάζον λιμάνι της Γλαρέντζας (την Clarentia της Ηλείας), το οποίο αποτελούσε το οικονομικό επίκεντρο του Πριγκιπάτου, η Ιζαμπώ διέταξε την κοπή των περίφημων ασημένιων Denier Tournois. Τα νομίσματα αυτά, που έχουν εντοπιστεί σε πολυάριθμες αρχαιολογικές ανασκαφές, έφεραν στην μπροστινή όψη έναν σταυρό και την περήφανη λατινική επιγραφή + YSABELLA .P ACH (Ισαβέλλα, Πριγκίπισσα της Αχαΐας), αποτελώντας απτό δείγμα της ανεξάρτητης εξουσίας της.

Η Εξέγερση της Καλαμάτας και η Προίκα της 5χρονης Μαχώς

Η κατάληψη του κάστρου από τους Έλληνες και το διπλωματικό επεισόδιο

Η διακυβέρνηση της Ιζαμπώ σημαδεύτηκε από έντονες εσωτερικές αναταραχές. Το 1293, οι Έλληνες της Μάνης και της Καλαμάτας επαναστάτησαν ενάντια στη φράγκικη βαρονία. Με τη μυστική βοήθεια του βυζαντινού στρατηγού του Μυστρά, οι επαναστάτες κατέλαβαν το Κάστρο της Καλαμάτας, καταφέρνοντας ένα ισχυρό πλήγμα στους Φράγκους. Χρειάστηκαν σκληρές διπλωματικές προσπάθειες και η μεσολάβηση ενός ντόπιου άρχοντα για να πειστούν οι Βυζαντινοί να παραδώσουν πίσω το κάστρο στην πριγκίπισσα.

Σχετικό Άρθρο:

Διαβάστε επίσης: Ποια Ήταν η Μελίτη; Ο Κρυφός Έρωτας με τον Ηρακλή & Οι 3 Μύθοι Της

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1298, η Ιζαμπώ προκάλεσε νέο πολιτικό σεισμό. Αρραβώνιασε την 5χρονη κόρη της, Ματθίλδη (γνωστή ως Μαχώ), με τον πανίσχυρο Δούκα των Αθηνών, Γκυ Β' ντε Λα Ρος. Ως προίκα, η Ιζαμπώ του παρέδωσε ολόκληρη την Καστελλανία της Καλαμάτας. Η απόφαση αυτή εξόργισε τον επικυρίαρχό της, βασιλιά της Νάπολης, καθώς η παραχώρηση εδαφών χωρίς την έγκρισή του παραβίαζε τους φεουδαρχικούς νόμους και άλλαζε τις ισορροπίες στο Αιγαίο.

Η Βίαιη Καθαίρεση και το Τραγικό Τέλος στην Εξορία

Η ανυπακοή στον βασιλιά και ο θάνατος μακριά από τον Μοριά

Το τελικό χτύπημα για την Ιζαμπώ ήρθε μετά τον τρίτο της γάμο με τον Φίλιππο της Σαβοΐας το 1301. Ο Φίλιππος αποδείχθηκε αυταρχικός κυβερνήτης, ερχόμενος σε σύγκρουση με τους ντόπιους βαρόνους και αρνούμενος να προσφέρει στρατιωτική βοήθεια στον βασιλιά Κάρολο Β' της Νάπολης στην εκστρατεία του κατά του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Αυτή η ανοιχτή ανυπακοή έδωσε το πάτημα στον βασιλιά να λάβει δραστικά μέτρα.

Το 1306, ο Κάρολος Β' καθαίρεσε βίαια την Ισαβέλλα και τον σύζυγό της από τον θρόνο της Αχαΐας, παραχωρώντας το πριγκιπάτο στον γιο του. Η Ιζαμπώ, έχοντας χάσει τα πάντα, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τον αγαπημένο της Μοριά για πάντα. Απομονωμένη, φτωχή και εξόριστη, κατέφυγε στα πατρώα εδάφη του δεύτερου συζύγου της στην Κομητεία του Αινώ (στη σημερινή Ολλανδία), όπου και πέθανε τον Ιανουάριο του 1312, παίρνοντας μαζί της το τέλος της χρυσής εποχής των Βιλλεαρδουίνων στην Ελλάδα.

Με πληροφορίες από το ιστορικό αφιέρωμα του Ksipnistere.com, το «Χρονικόν του Μορέως» και τα μεσαιωνικά αρχεία του νομισματικού μουσείου Ashmolean.