Η Άγνωστη Ήττα των ΗΠΑ στην Ταϊβάν: Η Αποτυχημένη Αποστολή Φορμόζα του 1867

Σχεδόν έναν αιώνα πριν από τον Πόλεμο του Βιετνάμ, οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν μία από τις πρώτες στρατιωτικές τους επεμβάσεις στην Ανατολική Ασία. Δεν επρόκειτο για μια εκστρατεία μεγάλης κλίμακας, καθώς διήρκεσε μόλις μία ημέρα. Ο αντίπαλος δεν ήταν ένας σύγχρονος στρατός, αλλά οι ιθαγενείς Paiwan της νότιας Ταϊβάν.

Ωστόσο, η επιχείρηση αυτή ανέδειξε ένα πρόβλημα που θα γινόταν πολύ γνώριμο σε μεταγενέστερες συγκρούσεις: τα όρια της στρατιωτικής ισχύος απέναντι σε έναν ασύλληπτο εχθρό που μάχεται στο δικό του έδαφος. Γνωστή στην επίσημη στρατιωτική ιστορία ως Εκστρατεία της Φορμόζας του 1867, αυτή η ξεχασμένη επιχείρηση κατέληξε σε μια αμήχανη ήττα για το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ.

Η Απαρχή της Κρίσης και το Ναυάγιο του Rover

Ποιοι ήταν οι επιβαίνοντες και η εμπλοκή του HMS Cormorant

Οι ρίζες της αποστολής βρίσκονται στο ναυάγιο του αμερικανικού εμπορικού πλοίου Rover στις 12 Μαρτίου 1867, στα ανοικτά του ακρωτηρίου Eluanbi. Το πλοίο προσέκρουσε σε έναν αχαρτογράφητο ύφαλο. Σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα του Naval History and Heritage Command, κυβερνήτης του πλοίου ήταν ο Joseph Hunt, ο οποίος ταξίδευε μαζί με τη σύζυγό του, Mercie G. Hunt.

Το πλήρωμα και οι επιβάτες κατάφεραν να κολυμπήσουν μέχρι την ακτή. Εκεί, όμως, δέχθηκαν άγρια επίθεση από τους πολεμιστές της φυλής Paiwan. Όλοι οι επιβαίνοντες, συμπεριλαμβανομένης της συζύγου του καπετάνιου, σφαγιάστηκαν. Μόνο ένας Κινέζος ναύτης επέζησε για να διηγηθεί την τραγωδία.

Αυτό που συχνά παραλείπεται είναι ότι η τραγωδία δεν ανακαλύφθηκε απευθείας από τις ΗΠΑ. Το βρετανικό βασιλικό πλοίο HMS Cormorant εντόπισε πρώτο τα ίχνη της καταστροφής και ενημέρωσε εσπευσμένα τον αμερικανικό ναυτικό σταθμό της Ανατολικής Ασίας.

Η Προετοιμασία και η Διπλωματική Αποτυχία

Η πρώτη αναγνωριστική αποστολή με το USS Ashuelot

Το περιστατικό προκάλεσε την οργή των Αμερικανών αξιωματούχων, οι οποίοι απαίτησαν άμεσες ενέργειες από τις αρχές της δυναστείας των Τσινγκ (Κίνα), που θεωρητικά είχαν την κυριαρχία του νησιού. Πριν ληφθεί η απόφαση για στρατιωτική επέμβαση, οι ΗΠΑ έστειλαν την κανονιοφόρο USS Ashuelot, με κυβερνήτη τον John C. Febiger, για να πραγματοποιήσει μια προκαταρκτική έρευνα στο σημείο.

Οι αρχές της Κίνας παραδέχθηκαν στον Febiger ότι δεν ασκούσαν ουσιαστικό έλεγχο στις ορεινές περιοχές των ιθαγενών. Η κυβέρνηση των Τσινγκ ουσιαστικά έδωσε το ελεύθερο στις αμερικανικές αρχές να χειριστούν την κατάσταση μόνες τους. Μετά από μια γραφεύκρατική καθυστέρηση τριών μηνών στην Ουάσιγκτον, αποφασίστηκε τελικά η έναρξη μιας τιμωρητικής εκστρατείας.

Στις αρχές Ιουνίου, ο υποναύαρχος Henry H. Bell απέπλευσε από τη Σαγκάη με δύο πολεμικά πλοία, το USS Hartford και το USS Wyoming, με προορισμό τη νότια Ταϊβάν.

Η Απόβαση στη Φορμόζα και η Ιστορική Σημασία των Πλοίων

Το θρυλικό USS Hartford και η τακτική των πεζοναυτών

Η επιλογή των πλοίων είχε τη δική της ιστορική βαρύτητα. Το USS Hartford δεν ήταν ένα τυχαίο σκάφος· αποτελούσε την ιστορική ναυαρχίδα του ναυάρχου David Farragut κατά τον Αμερικανικό Εμφύλιο, γνωστό για τη διάσημη φράση του "Damn the torpedoes!".

Στις 13 Ιουνίου 1867, η δύναμη κρούσης, η οποία αποτελούνταν από ακριβώς 181 αξιωματικούς, ναύτες και πεζοναύτες, βγήκε στην ακτή. Ο στρατιωτικός σχεδιασμός προέβλεπε την άμεση προέλαση στο εσωτερικό της ζούγκλας για τον εντοπισμό και την καταστροφή του χωριού των Paiwan.

Από το σύνολο των ανδρών, οι 43 ήταν Πεζοναύτες (Marines), οι οποίοι αναπτύχθηκαν αμέσως στην εμπροσθοφυλακή ως ακροβολιστές (skirmishers). Ωστόσο, η πυκνή βλάστηση, τα δάση μπαμπού, οι απότομες χαράδρες και η αποπνικτική ζέστη κατέστησαν την προέλαση των βαριά ντυμένων Αμερικανών σχεδόν αδύνατη.

Η Ώρα της Μάχης και η Τακτική των Ιθαγενών Paiwan

Το τέλμα της ζούγκλας και η υποχώρηση

Οι πολεμιστές Paiwan εκμεταλλεύτηκαν άριστα το ανάγλυφο της περιοχής. Χρησιμοποιώντας τεχνικές καμουφλάζ με βάψιμο προσώπου, παρέμεναν κρυμμένοι πίσω από το πυκνό φύλλωμα. Εξαπέλυαν αιφνιδιαστικές επιθέσεις με μουσκέτα και βέλη και στη συνέχεια εξαφανίζονταν στη βλάστηση πριν προλάβουν οι Αμερικανοί να ανταποδώσουν τα πυρά.

Σχετικό Άρθρο:

Διαβάστε επίσης: Ιστορικά Μυστήρια: Όταν το «Μαύρο Πέπλο» Άλλαξε τη Συμπεριφορά Χιλιάδων Ανθρώπων

Η υπεροχή των Αμερικανών σε ισχύ πυρός αποδείχθηκε άχρηστη, καθώς δεν είχαν ορατό στόχο. Η κατάσταση έγινε δραματική όταν, κατά τη διάρκεια μιας αψιμαχίας, ο αντιπλοίαρχος Alexander Slidell MacKenzie, ένας από τους επικεφαλής της αποστολής, δέχθηκε μια σφαίρα στο στήθος και έπεσε νεκρός.

Μετά από έξι ώρες εξαντλητικής πορείας, με δεκάδες στρατιώτες να καταρρέουν από θερμοπληξία και αφυδάτωση, οι Αμερικανοί εγκατέλειψαν την προσπάθεια και υποχώρησαν στα πλοία τους.

Τα Επακόλουθα και τα Μαθήματα για το Μέλλον

Η Συμφωνία του South Cape και η σύγκριση με το Βιετνάμ

Η εκστρατεία έληξε χωρίς να επιτευχθεί κανένας αντικειμενικός σκοπός. Οι απώλειες των Paiwan παρέμειναν άγνωστες (πιθανώς μηδενικές), ενώ οι Αμερικανοί έχασαν έναν ανώτερο αξιωματικό. Η λύση δόθηκε τελικά μέσω της διπλωματίας. Ο Αμερικανός πρόξενος Charles W. Le Gendre ταξίδεψε στην περιοχή και υπέγραψε τη Συμφωνία του South Cape με τον αρχηγό των ιθαγενών, Tauketok, εξασφαλίζοντας την προστασία μελλοντικών ναυαγών.

Ιστορικοί του Naval History and Heritage Command επισημαίνουν τις εντυπωσιακές ομοιότητες μεταξύ της επιχείρησης του 1867 και του Πολέμου του Βιετνάμ. Και στις δύο περιπτώσεις, η τεχνολογική υπεροχή των ΗΠΑ εξουδετερώθηκε από τις αντάρτικες τακτικές (guerrilla tactics) και τη βαθιά γνώση του εδάφους από τους ντόπιους αμυνόμενους. Ήταν το πρώτο, σκληρό μάθημα των αμερικανικών δυνάμεων στη ζούγκλα της Νοτιοανατολικής Ασίας.